على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3826

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

انديشه مىكند و مىپندارد و خيال مىكند . واهما ( v heman ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - سهوا . واهمة ( v hemat ) ا . ع . قوه‌اى كه بدان انسان درك معانى جزييه را مىكند . واهمه ( v heme ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ترس و بيم و هراس و خوف و انديشه و خيال و گمان . و واهمه كردن : بيم كردن و ترسيدن و انديشه ترس كردن . و قوهء واهمه را ترسه و نيروى پنداره نيز گويند . واهمه‌پرستان ( v heme - parast n ) ا . پ . مردمان خيالى و بدگمان و سوءظن‌دار . واهن ( v hen ) ص . ع . سست در عمل و كار . واهن ( v hen ) ا . ع . مرد سست . ج : وهن ( vohn ) و ( vohon ) . واهنة ( v henat ) ا . ع . مونث واهن يعنى زن سست . و نيز واهنة : استخوان كوتاه پهلو . و مهره گردن . و استخوان بازو . و نيز استخوان سخت پهلوى اسب متصل به سينه . و بادى كه در پيرى در دوش و يا بازو و يا اخدع حادث شود . و درد گران . واهى ( v hi ) ص . ع . شكافته و فروهشته و مسترخى و سست . و گول . و كهنه و پوسيده و نزديك بافتادن گرديده . و ابر باز شده . واهى ( v hi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - حرف بىمعنى و ياوه و سخن سرد و بيمزه . واهيات ( v hiy t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ياوه‌گوييها و حرفهاى بيمعنى و باطل و نامعقول . واهية ( v heyat ) ص . ع . مونث واهى . واى ( v y ) پ . كلمه افسوس كه در اظهار اندوه و مصيبت و سختى بيمارى و شدت درد استعمال مىنمايند . واى ( v y ) ا - ص . پ . راه گم كننده و از راه خارج شونده و بىراه رفته . و چاهى كه بر آن زينه پايه‌ها ساخته باشند تا به آسانى بته آن رفته آب بردارند و پاياب نيز گويند . وأى ( va'y ) ا . ع . عدد و شمار از مردم و عدد بسيار از مردم . و وهم و گمان . وأى ( va'y ) م . ع . واه وأيا ( از باب ضرب ) : وعده كرد او را . و واى فلانا : ضامن و پذرفتار گرديد فلان را . واى ( va ' ) ا . ع . گورخر و اسب تيزرو و تيزرو از ديگر ستور . وايا ( v y ) ا . پ . مراد و مقصود و مقصد و حاجت و ميل و رغبت و آرزو . و لازم و ضرورى . و گشاده . وايافتن ( v - y ftan ) ف م . پ . بازيافتن و دريافتن و فهميدن . واياواى ( v y - v y ) ا . پ . شور و هنگامه و غوغاى مبارزان . واية ( va'yat ) ا . ع . ديك و كاسه بزرك و فراخ . و ايج ( v yej ) ا . پ . چفته و داربست تاك انگور و واديج . وائر ( v 'er ) ص . ع . ترسناك . وايزك ( v yzak ) ا . پ . اخگر و پاره از آتش . وايست ( v yest ) ا . پ . ضرورت و لزوم و حاجت و احتياج . وايه ( v ye ) ا . پ . پاره و قطعه و جزء و حصه و بهره و نصيب . و خوشى و شادمانى و سرور و خرسندى و خرمى و لذت و مزه . و خاطر و ضمير . و ضرورت و لزوم و احتياج و حاجت و خواهش و ميل و آرزو و رغبت و مراد و مقصود . وايه‌گير ( v ye - gir ) ا . پ . آنكه بهره و حصه خود را از خوشى و شادمانى مىگيرد . و كارآزموده . و دانا . و مراد و مقصود و خواهش و ميل . وائى ( v 'i ) ا . پ . لزوم و وجوب . وائية ( va'iyyat ) ا . ع . كاسه و ديك بزرك و فراخ . واييج ( v yij ) ا . پ . چفته و داربست تاك انگور و واديج . واييدن ( v yidan ) ف ل . پ . ضرورت داشتن و لازم و واجب بودن و واجب شدن و بايستن . وب ( vabb ) م . ع . وب الرجل و با ( از باب ضرب ) : آماده گرديد آن مرد براى حمله در جنك . وبأ ( vab ' ) م . ع . و باالمتاع و با ( از باب فتح ) : آماده كرد آن كالا را . و بااليه : اشاره كرد بسوى آن . و وبات ناقتى اليه : آزمند و مايل گرديد ماده شتر من بسوى آن . وبأ ( vaba ' ) ا . ع . بيمارى عام و مرگامرگى و طاعون . ج : اوباء . وبأ ( vaba ' ) م . ع . وبئت الارض و با ( از باب سمع ) و در مضارع توباء و تيبا : بيمارىناك گرديد زمين . و وبئت الارض و با ( مجهولا - نيز از باب سمع ) : بيمارىناك گرديد زمين و بسيار شد بيمارى آن . و وبؤت الارض و با و وباء و وباءة و اباءة و اباء ( از باب كرم ) : كذلك . و با ( vab ) ا . پ . مأخوذ از